TonHos - Oosterleek

Het verwijderen van het 400 jaar oude sluisje van de Watermolen in Schellinkhout

Achttien maart 2009 was een belangrijke dag voor de molen, de molenkolk en de sluis in de Zuiderdijk. Op deze dag zouden de opzichters van Arcadis de molenaar gaan uitleggen, wat er met de sluis en molenkolk zou gaan gebeuren. Er was veel schade aan de molenkolk ontstaan door het transport van klei over de dijk. Vanaf de loswal, die was gemaakt op de hoek in de Zuiderdijk bij de Munnickay, was er zeer veel kei in de richting van Schellinkhout gereden.

 

Aanwezig waren de molenaar, meerdere leden van de provinciale staten, de voorzitter van de molenstichting, medewerkers van provincie, Hoogheemraadschap en Arcadis en uiteraard een redacteur van het Noordhollands Dagblad. Ook van de gemeente kwam een vertegenwoordiging,

 

De aanwezigheid van beleidsambtenaren van de provincie waren de belangrijkste voor het voortbestaan van de sluis. Tijdens hun overleg ter plaatse, werd toen waarschijnlijk beslist op hun advies om de sluis te slopen. De molenkolk en het poortje, dat aan de dijkingang naar de sluis markeerde, moesten worden bewaard. De sluisdeur en het hardstenen aanslag moesten worden afgevoerd en in een depot worden opgeslagen. Door dit voorstel werd de schijn opgehouden, dat bij het toekomstig aanzien alles bij het oude zou blijven.

Dit advies is naar de Gedeputeerde Staten gegaan en al zo is ook door Gedeputeerde Staten later beslist.

 

Een bouwhistoricus stelde een rapport samen. De conclusie van deze was, dat het metselwerk van de sluis onvoldoende binding bezat. Men kon dus verantwoord gaan slopen.

De status van provinciaal monument als onderdeel van de Omringdijk werd met dit besluit opgeheven.

Met deze beslissing bleef het aanzien van de molenkolk als authentiek gewaarborgd en de sluis moest plaats te maken voor een nieuwe koker van gewapend beton.

Het slopen van de sluis onder begeleiding van een archeoloog was noodzakelijk vanwege de nieuwe wet voor archeologische monumenten. De sluis was immers meer dan 400 jaar oud en was een archeologisch monument.

 

Het slopen van de sluis is in juni 2009 uitgevoerd en de volgende constructie kwam te voorschijn.

De twee muren van de sluis, die de dikte hadden van drie stenen, stonden op een fundering van eikenhouten balken.

De diepte van de ontgraving voor de sluis was, als men dat afweegt naar de mogelijkheden van die tijd, een enorme prestatie. Men had een bouwput gegraven tot een diepte van ongeveer 3.00 – NAP. Naar de situatie van 400 jaar geleden, zal dit minimal 2.50 meter diep zijn geweest. In de bestaande dijk zal dit dieper zijn geweest. De Zuiderdijk zal indertijd waarschijnlijk ongeveer 1.50 m hoog zijn geweest.

 

Indertijd beschikte men nauwelijks over pompen, mogelijk alleen over een soort pomp, die met handkracht zijn werk kon doen. Dit soort pompen werden op de grotere zeeschepen toegepast om lekwater weer buitenboord te krijgen. Deze zal men hier ook hebben gebruikt. Verder had men een schop, berrie en manden om de grond uit het gat te dragen. Een kruiwagen, zoals wij die nu gebruiken voor het vervoer van grond, moest nog worden ontwikkeld.

Grotere diepte kon men waarschijnlijk niet bereiken vanwege kwelwater, dat uit de wanden van de ontgraving de bouwput invloeit.

 

Loading...
  • Gallery Pages

    Contact Pages

    Content Pages

    Landing Pages