Er werden dijkdoorsneden gemaakt in de dijk bij o.a. Oosterleek en HN80, prachtige archeologische vondsten werden blootgelegd, 'Boerenhoeve in Schellinkhout', 'Oudste huisje in Oosterleek en wat te denken van het grafveldje in de oude dijk bij Oosterleek.
Klik voor meer informatie video/foto op een van de onderstaande 'tabs'

Het hele gebied van zuidoostelijk West-Friesland was voorafgaand aan de ontginning een uitgestrekte onbewoond veenkussen (hoogveen). Door dit veen kronkelende natuurlijke veenstromen (vergelijk De Drecht van Schellinkhout). Deze veenstromen 'Leken' vormden voor de kolonisten-ontginners de ingangen tot het gebied en de eerste plaatsen waar met de drainage van het veen werd begonnen. De ontginningen moeten rond 1150/1200 zijn voltooid (dit is de datering van de sarcofagen gevonden in 1948 bij de kerk van Hem). Hoe ver het veenkussen zich buiten de huidige WF Omringdijk uitstrekte is onbekend maar wordt geschat op 2 tot 4 km. De kolonisten waren landbouwers en veeboeren.
Wanneer het oudste Oosterleek is gebouwd, is onbekend, eveneens is niet duidelijk waar het precies ligt. Als echter de verplaatsing van andere Westfriese dorpen binnen vergelijkbare ontginningen (De Streek, Zwaag-Hoorn) wordt aangehouden, zal het oudste Oosterleek van rond 1100 zijn. Het ligt dan wel op de plek waar de Leek in zee stroomt, vermoedelijk op enige afstand van het zoute zeewater en in het verlengde van de uitstroom van de rond 1600 afgedamde Leek. Vermoedelijk hebben de bewoners dan al een lage dijk (zomerkade) aangelegd om het hoog water buiten te houden met hierin een klepduiker (?). Of dit oudste dorp al vanaf het begin een kerk heeft gehad, is onbekend. lndien er een kerk stond, is deze gezien het materiaalgebruik -geen tufsteen -van na 1250. ln 1320 (de eerste opmeting van de dijk door Graaf Willem lll) is de afstand tussen Enkhuizen en Oosterleek ongeveer 11,2 km. ln de dijk bij Oosterleek zit een sluis om water in of uit te laten. Waarschijnlijk is dit de dijk die voor het eerst is teruggelegd en is het eerste dorp toen al verloren gegaan, samen met de eerste dijk. De locatie van deze tweede dijk is ook onbekend. De kerk is teruggelegd tot op de locatie van het opgegraven grafveld en de bakstenen uit de kerk van het eerste dorp zijn opnieuw -gebroken- toegepast. Het voorland uit de 13de eeuw verdwijnt langzaam, samen met de resten van het dorp. Bij de eerste inlaging wordt dus een nieuwe WF Omringdijk gebouwd en met de sluis in de dijk teruggelegd. Het dorp en de kerk komen oostelijk van de dijk terecht. Huisterpen van dit dorp zijn archeologisch teruggevonden. Dit is voor 1320voltooid.
Opnieuw gaat er land oud voorland verloren en de dijk bezwijkt. Dit zal waarschijnlijk gezien de vondsten van keramiek en munten rond 1420 zijn gebeurd. De huidige - dus nog bestaande - dijk wordt namelijk dan over huisterpen heen aangelegd. Het is zeer goed mogelijk dat ook de kerkterp van de tweede kerk van Oosterleek als route voor de nieuwe Westfriese Omringdijk is gebruikt.
De resten van de een-na-oudste kerk liggen dan onder de huidige dijk. De nieuwe kerk van Oosterleek wordt op de huidige plek herbouwd in 1495. Deze is op dezelfde plek in 1695 herbouwd. Deze kerk is nu nog aanwezig. Ook het dorp werd teruggelegd naar de huidige plek. Hoeveel voorland er tussen de 'tweede' en 'derde' verplaatsing van de WF Omringdijk lag, is onbekend. Dit moet echter aanzienlijk zijn geweest. Al dit land is in de loop der eeuwen verloren gegaan. Het kerkhof raakte na de inlaging in onbruik. Nieuwe begravingen werden in nieuwe gewijde grond naast de nieuwe kerk gedaan, het huidige Schelpenkerkhof.